موضوع این مقاله، بررسی حق حبس زوجه از تمکین خاص است؛ یعنی زوجه تا زمانی که مهر خود را دریافت نکرده، حق دارد از مقاربت با زوج امتناع کند. این حق محدود به حال بودن مهر و عدم تمکین زن است و موجب نشوز زوجه نمی‌شود.
هدف پژوهش، بررسی و اثبات حق حبس زوجه از تمکین خاص، با استناد به منابع معتبر فقهی امامیه و مواد ۱۰۸۵ و ۱۰۸۶ قانون مدنی ایران است. مادهٔ ۳۷۷ قانون مدنی حق حبس را به عقود معاوضی و طرفین معامله نسبت داده است؛ در حالی که در مورد معاوضی بودن عقد نکاح اختلاف وجود دارد. بیشتر فقیهان امامیه نکاح را از عقود معاوضی دانسته و حق حبس را در آن جاری می‌دانند، در مقابل، عده‌ای به دلیل فقدان شرایط عقود معاوضی در نکاح، حق حبس را در آن جایز نمی‌دانند.
این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای، حق حبس در نکاح را از سه منظر بررسی می‌کند: قرار گرفتن مهر در برابر بضع، حق اولویت، و قاعدهٔ استثنایی. مهم‌ترین یافته‌های پژوهش عبارت است از: شهرت فقهی ـ حقوقی حق حبس زوجه در عقد نکاح، تضمین حقوق زوجه نسبت به مهر و زندگی زناشویی، و حفظ قداست و برتری عقد نکاح نسبت به عقود معاوضی. کلیدواژه‌ها: حق حبس، زن، مرد، مهر، نکاح، تمکین خاص.
)