فقه و حقوق، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
فقیهان امامیه در باب بیع، ذیل شروط عوضین، مالیت داشتن مورد معامله را شرط می‌دانند و در صورت فقدان آن، حکم به بطلان معامله می‌کنند. ملاک مالیت از منظر ایشان، داشتن منفعت عقلایی و حلیت شرعی است. برخی فقیهان متأخر، لزوم مالیت را مورد خدشه قرار داده و آن را شخصی و نسبی می‌دانند. هدف این پژوهش، بررسی و نقد همین شرط از منظر فقه امامیه است تا نشان دهد آیا مالیت داشتن عوضین شرطی واقعی برای صحت بیع است یا ملاک صحت، وجود یک غرض عقلایی — ولو شخصی و نسبی — میان طرفین است. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به منابع فقهی و حقوقی انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد صحت عقد بیع منوط به مالیت داشتن مورد معامله نیست و وجود یک غرض عقلایی، ولو شخصی، برای صحت معامله کافی است. بر این اساس، معاملهٔ عکسی قدیمی که در بازار ارزش اقتصادی ندارد، اما برای خریدار ارزش شخصی بالایی دارد، صحیح و جایز خواهد بود. در پایان، اصلاح مواد ۲۱۵ و ۳۴۸ قانون مدنی که مالیت را شرط دانسته‌اند، پیشنهاد می‌شود.
موحدی, محمد حسین و توکلی اسلامی, محمد کاظم . (1405). پژوهشی انتقادی پیرامون اشتراط مالیت در ماهیت معاملات فقهی (نقدی بر مواد 215 و 348 قانون مدنی). مطالعات فقه امامیه, 1405(1), 55-78.
MLA
موحدی, محمد حسین , و توکلی اسلامی, محمد کاظم . "پژوهشی انتقادی پیرامون اشتراط مالیت در ماهیت معاملات فقهی (نقدی بر مواد 215 و 348 قانون مدنی)", مطالعات فقه امامیه, 1405, 1, 1405, 55-78.
HARVARD
موحدی, محمد حسین, توکلی اسلامی, محمد کاظم. (1405). 'پژوهشی انتقادی پیرامون اشتراط مالیت در ماهیت معاملات فقهی (نقدی بر مواد 215 و 348 قانون مدنی)', مطالعات فقه امامیه, 1405(1), pp. 55-78.
CHICAGO
محمد حسین موحدی و محمد کاظم توکلی اسلامی, "پژوهشی انتقادی پیرامون اشتراط مالیت در ماهیت معاملات فقهی (نقدی بر مواد 215 و 348 قانون مدنی)," مطالعات فقه امامیه, 1405 1 (1405): 55-78,
VANCOUVER
موحدی, محمد حسین, توکلی اسلامی, محمد کاظم. پژوهشی انتقادی پیرامون اشتراط مالیت در ماهیت معاملات فقهی (نقدی بر مواد 215 و 348 قانون مدنی). مطالعات فقه امامیه, 1405; 1405(1): 55-78.
)