2
دانشپژوه دکتری فقه و حقوق قضایی دانشگاه جامعة المصطفی العالمیه
چکیده
حقوق نسلهای آینده، حقوقی است که به موجب آن منافع یک نسل اعم از طبیعی و غیر طبیعی به عنوان یک ضرورت تلقی میشود که مستلزم اجتناب از فعالیتهای زیان آور و غیر قابل جبران است. طبق خطابات عام قرآنی آنچه در آسمان و زمین وجود دارد متعلق به همه مردم است، همچنین تکالیف برداشت شده از این خطابات عام بوده و به افراد خاصی اختصاص ندارد و شامل افراد گذشته، حال و آینده بشر میشود. این خطابات عام قرآنی مانند: «یا ایها الذین آمنوا» شامل موجودین و معدومین نیز میگردد.
شناسایی حقوق نسلهای آینده از منظر فقه نیز گامی مهم برای دستیابی به توسعه پایدار است که در این راستا شناخت این حقوق از منظر فقه جزایی، حقوق کیفری و روشهای کیفری امر ضروری است.
دین مبین اسلام دینی است که به حقوق آیندگان توجه داشته و در این رابطه دارای قواعد خاص و منحصر به فرد فقهی است: قاعده لاضرر، ضرر نفی شده اعم از ضرر به نسل حاضر یا نسلهای آینده است، موضوع قاعده اتلاف، مال غیر است؛ اعم از اینکه متعلق به نسل حاضر باشد یا نسل آینده، طبق قاعده تسبیب، نسل حاضر مسئول است اگر سبب نابودی حق نسلهای آینده شود. کلیدواژهها: مبانی فقه، حقوق آیندگان، مبانی حقوق، حمایت.
)